Üzerinde taşıt kredisi rehni olan hasarlı bir araç satılabilir. En yaygın yol şudur: bankadan kredinin kapama tutarı öğrenilir, bu tutar satış bedelinden bankaya ödenir, banka rehni kaldırır ve ardından noterde devir yapılır. Kalan tutar araç sahibine ödenir. Vergi borcu gibi bazı borçlar devirden önce kapatılmak zorundadır; trafik cezaları ve haciz gibi durumlar ise ayrıca kontrol edilmelidir.
Kaza sonrası en sık duyduğumuz endişelerden biri "aracın kredisi var, satamam" düşüncesi. Aşağıda bunun neden doğru olmadığını ve sürecin güvenli şekilde nasıl yürüdüğünü adım adım anlatıyoruz.
Rehin nedir, araç neden satılamaz gibi görünür?
Taşıt kredisiyle alınan araçlarda banka, kredi bitene kadar aracın üzerine rehin koyar. Rehin, aracın tescil kayıtlarında görünür ve bankaya borç ödenmezse araç üzerinde hak tanır. Bu kayıt yüzünden rehinli araç, borç kapatılıp rehin kaldırılmadan normal bir devirle yeni sahibine geçemez.
Yani sorun aracın satılamaması değil, sıralamanın doğru yapılması gerekmesidir. Önce borç, sonra rehin kaldırma, en son devir.
Rehinli hasarlı aracın satış adımları
1. Kapama tutarını öğrenin
Bankanızdan kredinin erken kapama tutarını isteyin. Bu tutar, kalan anapara, işlemiş faiz ve varsa erken kapama ücretinden oluşur. Tutar, kapama gününe göre değişir; bu yüzden bankadan tarihli bir yazı ya da ekran çıktısı almak iyi olur.
2. Satış bedelini ve kapama tutarını karşılaştırın
Alıcının teklifi ile kapama tutarını yan yana koyun:
- Teklif kapama tutarından yüksekse: Fark size ödenir. En sık karşılaşılan durum budur.
- Teklif kapama tutarına eşit ya da düşükse: Aradaki farkı sizin kapatmanız gerekir. Bu durumu aşağıda ayrıca ele aldık.
3. Borç bankaya ödenir
Kapama tutarı genellikle doğrudan bankaya, kredi hesabına ödenir. Ödemeyi alıcının yapması, sizin hesabınıza gelip sonra bankaya gönderilmesinden daha güvenlidir; çünkü paranın amacına ulaştığı belgelenir.
4. Banka rehni kaldırır
Borç kapandıktan sonra banka rehin kaldırma (fek) işlemini başlatır. Birçok bankada bu işlem elektronik ortamda tescil kayıtlarına iletilir. Rehnin kayıtlardan düşmesi bankaya göre birkaç saatten birkaç iş gününe kadar sürebilir.
5. Noterde devir ve kalan ödeme
Rehin kaydı düştüğünde devir noterde yapılır. Kalan tutar devir sırasında size ödenir. Devir tamamlanmadan aracı teslim etmeyin; devir tamamlandıktan sonra ödeme bekletilmemeli.
Örnek hesap: kapama tutarı ve size kalan
Aşağıdaki rakamlar tamamen örnektir; sürecin nasıl işlediğini göstermek için kullanılmıştır.
| Kalem | Örnek tutar |
|---|---|
| Hasarlı araç için anlaşılan satış bedeli | 650.000 ₺ |
| Bankanın verdiği erken kapama tutarı (faiz ve masraf dahil) | − 410.000 ₺ |
| Ödenmemiş MTV taksiti | − 6.500 ₺ |
| Araç sahibine devirde ödenecek tutar | 233.500 ₺ |
Bu örnekte süreç şöyle ilerler: alıcı 410.000 ₺'yi doğrudan bankadaki kredi hesabına yatırır ve dekontu paylaşır. MTV borcu ödenir. Banka rehni kaldırır. Rehin kayıtlardan düştüğünde noterde devir yapılır ve kalan 233.500 ₺ devir sırasında araç sahibinin hesabına gönderilir.
Kapama tutarı gün gün değişir. Hesabı, ödemenin yapılacağı güne göre bankadan alınmış güncel tutarla yapın.
Kim öder, nasıl öder? Üç yöntem
| Yöntem | Nasıl işler? | Dikkat edilecek nokta |
|---|---|---|
| Alıcı borcu bankaya doğrudan öder | Alıcı kapama tutarını kredi hesabına yatırır, rehin düşer, devir yapılır, kalan size ödenir | En güvenli yöntem. Ödeme dekontunu ve banka yazısını alın. |
| Siz borcu kendi paranızla kapatırsınız | Önce siz bankaya ödersiniz, rehin düşer, sonra aracı satarsınız | Elinizde nakit varsa en sade yol; satış iptal olursa paranız araçta kalır. |
| Bedel size ödenir, borcu siz kapatırsınız | Alıcı tüm bedeli size öder, siz bankaya ödersiniz | Rehin düşmeden devir yapılamayacağı için alıcı bu yöntemi genellikle istemez. |
Biz rehinli araçlarda genellikle birinci yöntemi kullanıyoruz: kapama tutarını bankaya biz yatırıyoruz, rehin düştükten sonra noterde devir yapılıyor ve kalan tutarı devir sırasında ödüyoruz.
Hangi borç satışı engeller?
Araç üzerindeki her borç aynı etkiyi yaratmaz.
| Borç / kayıt | Satışa etkisi |
|---|---|
| Taşıt kredisi rehni | Rehin kaldırılmadan devir yapılamaz. Borç kapatılır, rehin düşer. |
| Motorlu Taşıtlar Vergisi (MTV) borcu | Devirden önce ödenmesi gerekir. |
| Trafik idari para cezaları | Genellikle devri engellemez; ancak cezaların durumu satış öncesinde konuşulmalı. |
| Köprü ve otoyol ihlal cezaları | Aracın plakasına bağlı ihlaller sorgulanmalı; devir sonrası anlaşmazlık yaratmasın. |
| İcra haczi | Haciz kaldırılmadan satış yapılamaz. Alacaklıyla anlaşma ya da borcun ödenmesi gerekir. |
| Yakalama şerhi | Araç üzerinde yakalama kararı varsa devir yapılamaz; kararın kaldırılması gerekir. |
Bu kayıtların çoğunu e-Devlet üzerinden aracınızın plakasıyla sorgulayabilirsiniz. Satıştan önce bir sorgu yapıp ekran görüntüsünü alıcıyla paylaşmak, noterde sürpriz yaşanmasını önler.
Satıştan önce yapılacak sorgular
Noterde sürpriz yaşamamak için satış gününden önce şu sorguları yapın ve sonuçların ekran görüntüsünü saklayın:
- Araç tescil ve rehin bilgisi: e-Devlet üzerinden aracınızın kayıtlarında rehin, haciz ya da başka bir şerh olup olmadığını kontrol edin.
- MTV borcu: Gelir İdaresi'nin sorgulama ekranından ya da e-Devlet'ten aracın vergi borcunu sorgulayın. Ödenmemiş taksit varsa tutarını not alın.
- Trafik cezaları: Aracın plakasına ve sizin adınıza kesilmiş ödenmemiş cezaları sorgulayın.
- Köprü ve otoyol ihlalleri: HGS ya da OGS ile ilgili geçiş ihlali olup olmadığını kontrol edin.
- Kredi kapama tutarı: Bankanızdan, ödemenin yapılacağı güne göre güncel kapama tutarını isteyin.
Bu bilgileri alıcıyla baştan paylaşmak pazarlığı kısaltır. Alıcı, sorgu yapmadan "bir şey çıkabilir" diye düşünüp teklifine pay eklemek zorunda kalmaz.
Rehinsiz kredilerle alınmış araçlar
Her kredili araçta rehin yoktur. Aracı ihtiyaç kredisiyle, kredi kartıyla ya da yakınınızdan borç alarak satın aldıysanız, araç üzerinde bankanın rehni bulunmaz. Bu durumda kredi borcunuz size aittir ama aracın satışını engellemez; devir doğrudan noterde yapılabilir.
Ruhsatta ya da tescil kayıtlarında rehin görünmüyorsa aracınız bu gruptadır. Emin değilseniz e-Devlet sorgusu birkaç dakikada netleştirir.
Kasko, pert ve banka: tazminat kime ödenir?
Kredili araçlarda kasko poliçesine çoğu zaman bankayı lehtar olarak gösteren bir kayıt eklenir (halk arasında "dain-i mürtehin" kaydı). Bu kayıt varsa, araç ağır hasarlı ya da pert sayıldığında sigorta tazminatı önce kredi borcunun kapatılması için bankaya ödenir; kalan tutar size kalır.
Bu yüzden kredili bir araç kaza geçirip pert sayıldıysa:
- Sigorta şirketinden tazminat tutarını öğrenin.
- Bankadan kapama tutarını öğrenin.
- Aracı hasarlı haliyle satmanın size ne bırakacağını hesaplayın.
- Üç rakamı karşılaştırıp karar verin.
1 Temmuz 2026'dan itibaren pert tazminatı için aracın trafikten çekilmesi gerektiğini de hesaba katın. Bu karar anında neler yapmanız gerektiğini kazadan sonraki ilk 72 saat yazısında sırasıyla anlattık.
Borç, aracın değerinden fazlaysa ne olur?
Kaza sonrası hasarlı aracın teklifi, kalan kredi borcunun altında kalabilir. Özellikle krediyle yeni alınmış ve kısa süre sonra ağır hasar görmüş araçlarda bu sık görülür. Bu durumda seçenekler şunlardır:
- Farkı kendi bütçenizden kapatmak: Satış bedeli bankaya ödenir, eksik kalan tutarı siz tamamlarsınız, rehin düşer, devir yapılır.
- Sigorta tazminatını beklemek: Kasko varsa ve araç pert sayılırsa, tazminat borcu kapatmaya yetebilir.
- Bankayla görüşmek: Bazı bankalar kalan borç için yapılandırma ya da farklı bir ödeme planı sunabilir. Bu bankanın takdirindedir.
- Aracı onarıp kullanmaya devam etmek: Onarım maliyeti makulse ve araca ihtiyacınız varsa, borcu ödemeye devam ederek aracı onarmak da bir seçenektir.
Hangisini seçerseniz seçin, kararı rakamlar yan yana gelmeden vermeyin. Hasarlı satış teklifinin nasıl hesaplandığını hasarlı aracım ne eder yazısında anlattık.
Leasing ve şirket araçları
Leasing ile kullanılan bir araçta mülkiyet leasing şirketindedir. Araç hasar gördüğünde satış ya da pert kararı leasing şirketinin onayıyla verilir; kalan kira bedellerinin kapatılması gerekir. Şirket araçlarında ise satış kararı şirketin yetkilisine aittir; noterde imza sirküleri ve yetki belgesi istenir.
Her iki durumda da satış mümkündür; sadece doğru kişinin onayı ve borç kapama yazısı gerekir. Süreci başlatmadan önce leasing şirketine ya da şirketinizin muhasebesine bilgi vermek zaman kazandırır.
İzmir'de rehinli araç satışı
İzmir'deki rehinli araç satışlarında süreci genellikle tek günde planlamaya çalışıyoruz: sabah kapama tutarı teyit edilir ve bankaya ödenir, rehin kaydının düşmesi beklenir, ardından size yakın bir noterde devir yapılır. Rehnin düşmesi bankaya göre uzarsa devir ertesi güne kalabilir; bu durumda aracı devir günü teslim alırız.
Aracınız İzmir dışındaysa aynı süreç, devrin aracın bulunduğu ildeki bir noterde yapılmasıyla yürür. İzmir'deki sürecin tamamını İzmir'de hasarlı araç satmak yazısında anlattık.
Güvenlik: dikkat etmeniz gereken üç tuzak
Rehinli araç satışı, ödeme sıralaması karmaşık olduğu için kötü niyetli kişilerin hedefi olabilir. Şu üç durumda durun ve tekrar düşünün:
- "Borcu biz sonra kapatırız, aracı şimdi verin." Borç kapatılmadan ve devir yapılmadan aracı teslim etmeyin. Araç teslim edilip borç kapatılmazsa hem borç hem araç riski size kalır.
- "Vekâletle alalım, rehin düşünce devrederiz." Vekâletle satış, aracın sizin üzerinizdeyken başkası tarafından kullanılmasına yol açar. Ceza, kaza ve vergi sorumluluğu sizde kalır.
- "Bankaya parayı biz gönderdik" deyip dekont göstermek. Ödemenin gerçekten kredi hesabına geçtiğini bankanızdan doğrulamadan işlem yapmayın.
Karşınızdaki kişinin ya da firmanın ticari unvanını, adresini ve ikinci el ticaret yetki belgesini sormaktan çekinmeyin.
Sık yapılan hatalar
Rehinli araç satışlarında gördüğümüz hataların çoğu, sıralamayı atlamaktan kaynaklanıyor:
- Kapama tutarını tahmin etmek. "Şu kadar borcum kaldı" diye ekstreden bakılan rakam, faiz ve erken kapama ücreti yüzünden gerçek kapama tutarından farklı çıkar. Noter günü eksik kalan birkaç bin lira bütün süreci erteler.
- Bankaya haber vermeden kaza sonrası onarıma başlamak. Kaskoda banka lehtar olarak görünüyorsa, büyük onarımlarda ya da pert sürecinde bankanın bilgisi ve onayı gerekebilir.
- Rehin düşmeden noter randevusu almak. Rehin kaydı sistemden düşmeden noter devri yapamaz; boşa gidilen randevu hem sizin hem alıcının gününü kaybettirir.
- Ödemeyi elden ve nakit yapmak. Büyük tutarlarda banka havalesi ya da EFT, hem güvenlik hem de ödemenin kanıtlanması açısından şarttır.
- Vekâletle "geçici" çözüm. Rehin kalkmadığı için aracı vekâletle teslim etmek, aracın sizin üzerinizde başkası tarafından kullanılmasına yol açar.
Satıştan sonra yapılacaklar
Devir tamamlandıktan sonra birkaç küçük işi halletmek, ileride sürpriz yaşamanızı önler:
- Kredi hesabını kontrol edin. Birkaç gün sonra bankanızdan kredinin kapandığını gösteren yazıyı ya da ekran görüntüsünü alın.
- Sigortalarınızı iptal ettirin. Kasko ve trafik sigortası poliçelerinizi iptal ettirin; kalan süre için prim iadesi alabilirsiniz. Trafik sigortası satışla birlikte düşebilir, yine de şirketinize bilgi verin.
- HGS/OGS etiketini iptal edin ya da taşıyın. Etiket aracın camında kalıyorsa ve sizin hesabınıza bağlıysa, yeni sahibinin geçişleri sizin hesabınızdan ödenebilir.
- Noter satış sözleşmesini saklayın. Devirden sonra araçla ilgili gelebilecek bir ceza ya da bildirimde devir tarihini kanıtlayan belge budur.
Sık sorulan sorular
Rehinli araç satılır mı?
Evet. Rehinli araç, kredi borcu kapatılıp rehin kaldırıldıktan sonra noterde devredilir. Borç genellikle satış bedelinden doğrudan bankaya ödenir, kalan tutar araç sahibine verilir.
Kredi borcu olan aracı satarken parayı kim alır?
Kapama tutarı doğrudan bankaya ödenir; kalan tutar araç sahibine ödenir. Bu yöntem, paranın amacına ulaştığını belgeleyen en güvenli yoldur.
Rehin ne kadar sürede kalkar?
Bankaya ve işlem saatine göre değişir. Birçok bankada rehin kaldırma işlemi elektronik olarak iletilir; kayıtlardan düşmesi birkaç saatten birkaç iş gününe kadar sürebilir.
MTV borcu olan araç satılır mı?
Motorlu Taşıtlar Vergisi borcunun devirden önce ödenmesi gerekir. Borç tutarı satış bedelinden düşülerek ödenebilir.
Trafik cezası olan araç satılır mı?
Trafik idari para cezaları genellikle devri engellemez, ancak satıştan önce sorgulanmalı ve tarafların bunu bilmesi gerekir.
Kredim bitmek üzere. Önce bitirip sonra mı satmalıyım?
Kalan borç azsa, kendi imkânınızla kapatıp rehni kaldırdıktan sonra satmak süreci sadeleştirir. Borç yüksekse, satış bedelinden kapatmak da aynı derecede güvenlidir; tek fark, ödemenin doğrudan bankaya yapılmasıdır.
Rehinli aracı başka bir şehirden satabilir miyim?
Evet. Rehin kaldırma işlemi bankanın sistemi üzerinden yapıldığı için aracın hangi şehirde olduğu fark etmez. Devir, aracın bulunduğu ildeki bir noterde yapılabilir.
Aracın üzerinde haciz var. Satabilir miyim?
Haciz kaldırılmadan satış yapılamaz. Önce alacaklıyla anlaşmanız ya da borcu ödemeniz, ardından haczin kaldırılması gerekir.
---
Kredili ya da rehinli hasarlı aracınız için teklif formunda "Araçta kredi, vergi veya ceza borcu var" kutusunu işaretleyin; kapama tutarını birlikte hesaplayıp süreci baştan sona birlikte yürütelim. Gerekli belgeler hasarlı araç satarken gerekli evraklar yazısında, sürecin tamamı kazalı ve hasarlı araç alımı sayfasında.
